مواد غذایی معجزه‌گر قرآنی


گیاهان و میوه‌های قرآنی، کلید سلامتی بدن می‌باشند و می‌توانند بهترین بهره‌وری را داشته باشند.

میوه های قرآنی

قرآن کریم بهشت را بیشتر با کلمه «جنت» که به معنی بستانی است که از لحاظ کثرت درخت‌ها و پیچیدگی شاخه‌های آنها، ایجاد سایه و پوشش مخصوصی برای سطح آن کرده است، یاد می‌نماید. در برخی از آیات به میوه‌های بهشتی و همچنین درختان اشاراتی شده است که بسیاری از آنها علاوه بر خواص تغذیه‌ای خاصیت درمانی نیز دارند، مانند زیتون، انجیر و ... که خاصیت دارویی دارند. در حقیقت انجیر و زیتون سر دسته گیاهانی هستند که در قرآن عنوان شده‌اند. در مصرف میوه‌ها و گیاهان باید مسائل منطقه‌ای و بومی ‌را نیز در نظر گرفت.

در حدیثی آمده است «علیکم بأعقاقیر دیارکم»، لذا اقلیم هر منطقه، گیاهان و میوه‌هایی که در آنجا رشد می‌کند، با طبیعت مردم همان‌جا سازگاری دارد و اگر در بعضی از مواقع شاهد بروز اختلالاتی در افراد هستیم، برای این است که محصولات گرم در مناطق سرد و بالعکس مورد استفاده قرار می‌‌گیرد. در این مقاله به برخی از خواص مواد غذایی ذكر شده در قرآن می‌پردازیم.

 

انجیر را با زیتون بخورید

انجیر از میوه‌هایی با قند بالا است که مانع از افت قند خون شده، همچنین دانه‌های این میوه مانع از بروز یبوست می‌شود. این میوه حاوی مقادیر بالایی از آهن بوده، لذا بهتر است همراه با زیتون مصرف شود تا خاصیت متعادل برای بدن داشته باشد. خداوند در سوره «تین» (انجیر) به این میوه قسم خورده است. احتمالاً علت آن است که انجیر، یکی از میوه‌های همه چیز تمام و دارای املاح و ویتامین‌های زیادی می‌باشد، لذا مورد توجه خاص قرآن قرار گرفته است، اما این سوگند، ویژگی ظریف دیگری هم در بر دارد که موجب مسلمان شدن رئیس یک تیم تحقیقاتی ژاپنی هم شده است، زیرا یک گروه پژوهشی ژاپنی، در بین مواد خوراکی به دنبال منبع پروتئین خاصی بودند که به میزان کم، در مغز انسان و حیوانات تولید می‌شود. این پروتئین، کاهش‌دهنده کلسترول خون و مسۆول تقویت قلب و شجاعت انسان است و بعد از سن 60 سالگی به پایان می‌رسد و دیگر در بدن تولید نمی‌شود. ژاپنی‌ها فهمیدند این ماده فقط در انجیر و زیتون موجود است و برای تأمین آن، باید انجیر و زیتون را به نسبت یک به هفت مصرف کرد. بعد از ارائه این نتیجه یکی از قرآن‌پژوهان مصری نامه‌ای به این تیم تحقیقاتی می‌نویسد و اعلام می‌کند که در کتاب مقدس مسلمانان، خداوند به انجیر و زیتون در کنار هم قسم خورده است و نام انجیر فقط یک بار و نام زیتون نیز هفت بار در قرآن آمده است. رئیس گروه تحقیقاتی ژاپنی بعد از اینکه مطمئن شد قرآن کریم در 1430 سال قبل از آنان نتیجه پژوهش آنها را بیان کرده است، اسلام آورد.

 

انجیر

انجیر به علت داشتن پتاسیم، درجه قلیائیت بدن را بالا برده و در دفع اوره و چربی خون بسیار موثر است و تامین کننده سلامتی کودکان ضعیف و نیز کم‌خونی و بی‌اشتهایی است. انجیر منبع غنی فیبر غذایی می‌باشد. لیگنین یک نوع فیبرغذایی غیرمحلول است که به مقدار زیاد در انجیر وجود دارد و نقش عمده‌ای در جلوگیری و رفع یبوست دارد.  انجیر ضد سرطان است و بیش از سایر میوه‌ها املاح و قند دارد. 50 درصد انجیر خشک را قند تشکیل می‌دهد. همچنین حاوی پتاسیم، منیزیم، کلسیم، فسفر و نیز ویتامین‌های B, C , A است.

 

زیتون

زیتون علاوه بر ارزش غذایی، ارزش دارویی زیادی دارد. روغن زیتون به جز خاصیت ضد سرطانی، فواید فراوانی دارد که از آن جمله ملین بودن آن و نرم کردن عضلات و آرامبخشی درد استخوان است. همچنین روغن زیتون به موها نرمی ‌و لطافت خاصی می‌بخشد و باعث تقویت مو می‌شود. عصاره زیتون برای چین و چروک پوست بسیار مفید است و باعث لطافت، نرمی ‌و شادابی پوست صورت می‌شود. اجزای مغذی خاص در روغن زیتون خالص می‌تواند دلیل تاثیر مثبت رژیم غذایی مدیترانه‌ای بر سلامت قلب باشد.

 

انگور

انگور یکی از بهترین منابع طبیعی گلوكز و فروکتوز است و 20درصد انگور را این مواد تشکیل می‌دهد. علاوه بر قندها، انگور دارای اسید تارتاریک و اسید مالیک فراوان است. مواد معدنی مانند سدیم، پتاسیم، کلسیم و آهن به مقدار زیاد در آن وجود دارد. در صورتی که پروتئین و چربی آن بسیار ناچیز است.  به گفته پژوهشگران غلیظ بودن خون، اکسیداسیون سریع کلسترول و سفت و سخت شدن رگ‌ها دلایل اصلی بروز بیماری‌های قلبی و تصلب شرایین هستند و با خوردن انگور قرمز، اکسیداسیون کلسترول، کاهش می‌یابد و رگ‌های خونی منبسط می‌شوند و خون با سرعت بیشتری در بدن جریان می‌یابد. علاوه بر این، خوردن انگور قرمز موجب بهبود عملکرد قلب می‌شود. انگور قرمز منبع سرشاری از آنتی‌اکسیدان‌ها است که از تراکم و روی هم انباشته شدن پلاکت‌های خون جلوگیری می‌کنند و در نتیجه مانع لخته شدن خون در رگ‌ها می‌شوند.

 

خرما

خرما میوه بهشتی و بسیار مقوی است كه مواد معدنی بسیاری چون آهن، پتاسیم، روی و منگنز را دارا است. تحقیقات درباره خرما نشان داده‌اند كه این میوه بهشتی می‌تواند از بسیاری از سرطان‌ها مانند سرطان كولون و معده پیشگیری كند. یكی از خواص خرما ملین بودن آن است، به شرطی كه 6 تا 7 عدد خرما را در 2 لیوان آب جوش خیس كرده و صبح و شب آن را به صورت گرم بنوشید و یا مقداری خرما میل كنید و بلافاصله یک یا دو لیوان آب گرم روی آن بنوشید.

انار یک میوه بهشتى است. در روایات اسلامی ‌به عنوان بهترین میوه و برای تقویت لثه‌ها ذکر شده است. انار سرشار از آهن و ویتامین‌های A ,B ,C ,E می‌باشد

خاصیت دیگر خرما، خنثی كردن اسید اضافی معده است و از آنجا كه زیادی اسید معده باعث ترش كردن و دل درد می‌شود، بنابراین هر وقت دل درد گرفتید، می‌توانید 2 تا 3 عدد خرمای تازه را در آب جوش خوب مخلوط کنید و سپس آن را بنوشید. خرما دارای 9 نوع ویتامین مختلف است که قرآن کریم بیش از سایر میوه‌ها از آن نام برده و آن را هم از میوه‌های دنیوی و هم میوه‌های بهشتی قرار داده است. خرما می‌تواند جایگزین یک وعده غذایی شود. این ویژگی‌ها را می‌توان برای انگور، انجیر و انار هم ذکر کرد.

 

عدس

نام عدس در قرآن ذکر شده است و چهار نوع عدس داریم. نوع قرمز آن از همه معروف‌تر است. مصرف عدس در کاهش قند و چربی خون موثر است. عدس حاوی حداقل 40 درصد پروتئین بوده که البته میزان مصرف آن با گوشت قرمز متفاوت است، چرا که اغلب 100 گرم گوشت نسبت به 100 گرم عدس به راحتی مصرف می‌شود. میزان آهن موجود در عدس بالا بوده و چربی آن نسبت به گوشت قرمز لخم نیز پایین‌تر است. به علاوه توصیه می‌شود اگر عدس با لیمو‌ترش و گوجه فرنگی که حاوی ویتامین C می‌باشند میل شود، جذب بهتری در بدن خواهد داشت.

 

ترنجبین

نام ترنجبین در قرآن ذکر شده است. ترنجبین ماده‌ای است شیرین كه به صورت شبنم روی گیاه حاج یا خارشتر یا خاربز می‌نشیند. ترنجبین، شیرابه‌های برگ و ساقه‌های گیاه خارشتر است که ملین بوده و جوشانده آن برای سرفه و درد سینه مفید است. مشاهده شده است که این شیرابه‌های قندی به طور طبیعی و با ایجاد شكاف توسط حشره‌ای به خارج تراوش می‌شود. گیاه خارشتر درختچه یا بوته خاری است که در بیابان‌ها و دشت‌های كم‌ارتفاع ایران می‌روید. ترنجبین حاوى تركیبات قندى مختلفى چون گلوكز و فروكتوز، ساكاروز و ترى‌ساكارید است كه به راحتى در آب حل مى‌شود.

 

انار

انار یک میوه بهشتى است. در روایات اسلامی ‌به عنوان بهترین میوه و برای تقویت لثه‌ها ذکر شده است. انار سرشار از آهن و ویتامین‌های A ,B ,C ,E می‌باشد. یک لیوان آب انار، 40 درصد ویتامین C مورد نیاز روزانه بدن را تامین می‌کند. اگر می‌خواهید جوان بمانید، انار مصرف کنید، زیرا خوردن انار باعث جوان‌تر ماندن می‌شود. انار خاصیت آنتی‌اکسیدانی بالایی دارد و نسبت به چای سبز 3 برابر بیشتر این خاصیت را دارا است. آب انار جلوی تصلب شرایین را می‌گیرد و کلسترول بد خون را کاهش می‌دهد. آب انار از به هم پیوستن پلاکت‌های خونی جلوگیری می‌کند، پس مانع از لخته شدن خون می‌گردد. انار موجب کاهش فشار خون بالا و کاهش چربی خون می‌شود. آب انار به کاهش خطر سرطان پوست، پستان و سرطان پروستات کمک می‌کند. پس بیایید از هم اکنون انار را جزو برنامه غذایی روزانه خود قرار دهیم. همچنین افرادی که در هفته 2 لیوان یا بیشتر آب انار می‌نوشند، احتمال پیشرفت و بروز آلزایمر در آنها کمتر می‌شود. حضرت محمد(ص) فرموده اند: هرکس انار بخورد، کینه و دشمنی را از خود دور کرده است.

 

زنجبیل

نام زنجبیل در قرآن ذکر شده است. زنجبیل از قدیم‌الایام مورد استفاده بوده و هنوز هم در طب سنتی نقش مهمی ‌را ایفا می‌کند. زنجبیل محرک جهاز‌ هاضمه و برای هضم غذا بسیار مفید است. زنجبیل برای درمان سوءهاضمه، نفخ، قولنج، استفراغ، تشنج موضعی، حالت‌های دردناک معده و تنگی‌نفس بسیار موثر است. عصاره زنجبیل همراه با آب‌لیمو و نمک طعام اگر قبل از غذا خورده شود، برای بی‌اشتهایی سودمند است. در مورد سوزش گلو و گرفتگی سینه و صدا یک تکه زنجبیل را می‌جوند تا بزاق خوب ترشح شود. عصاره زنجبیل برای درمان دیابت و روماتیسم مزمن مفید است. دندان درد و سردردهای عصبی با خمیری از زنجبیل خشک و آب تسکین می‌یابد. ابن‌سینا خواص تقویتی بسیاری علاوه بر این خواص برای زنجبیل برشمرده است. جالینوس استفاده از زنجبیل را در مورد همه بیماری‌های ناشی از سردی تجویز کرده است.

 

پیاز

نام پیاز در قرآن ذکر شده است. پیاز از ترکیبات مهم بسیاری از غذاها است. پیاز پخته را برای خاصیت ضدعفونی کننده‌ای که برای دستگاه گوارش دارد، همگان مصرف می‌کنند. خوردن زیاد پیاز باعث كاهش میزان گلوكز می‌شود، زیرا كه آلیل‌پروپیل‌دی‌سولفید، مسئول کاهش قند خون بوسیله افزایش انسولین موجود در خون می‌باشد. آلیل‌پروپیل‌دی‌سولفید این كار را در تضاد با انسولین انجام می‌دهد،‌ به این صورت كه یک دی‌سولفید، جاهایی از كبد را اشغال می‌كند كه انسولین در آن قسمت‌ها غیرفعال است. این باعث می‌شود كه مقدار انسولین افزایش یابد و گلوكز را به داخل سلول‌هایی هدایت كند كه باعث كاهش قند خون می‌شوند. مصرف مداوم پیاز همانند سیر، كلسترول و فشارخون بالا را كاهش می‌دهد، دو عامل مهمی‌كه از بروز بیماری‌های دیابتی و گرفتگی رگ‌ها جلوگیری می‌كنند و خطر حمله قلبی یا سكته مغزی را كاهش می‌دهند. مصرف مداوم پیاز، حداقل 3 بار در هفته بطور چشمگیری سرعت رشد سرطان روده بزرگ را كاهش می‌دهد.

 

نام چه میوه و گیاهانی در قرآن آمده است؟

پرسش:
نام چه میوه و گیاهانی در قرآن آمده است؟
پاسخ:
در پاسخ نظر شما را به فهرست زیر جلب می‌كنیم:1
نام قرآنی
نام فارسی
نام علمی
اشارات قرآنی
1. منّ
ترنجبین ـ گزانگبین
تیره پروانه آسایان:
Leguminosae alhagi maurum medic
تیره گزخوانسار:
Tamaricaceae
بقره / 57: «وَأَنْزَلْنَا عَلَیْكُمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوی»
اعراف / 160؛ طه / 80.
2. نخل ـ نخیل
نخل ـ خرما
تیره نخلها: Arecaceae
Phoenix dactylifera linn
بقره / 266: «جَنَّةٌ مِن نَخِیلٍ»
انعام / 99 و 141؛ رعد / 4؛ نحل / 11 و 67؛ اسراء / 91؛ كهف / 32؛ مریم / 23 و 25؛ طه / 71؛ مومنون / 19؛ شعراء / 148؛ یس / 34؛ ق / 10؛ قمر / 20؛ رحمن / 11 و 68؛ حاقه / 7؛ عبس / 29.
3. زیتون

از تیره oleaceae زیتونیان.
olea europaea
انعام / 99 و 141؛ « وَالزَّیْتُونَ وَالرُّمَانَ»
نحل / 11؛ مومنون / 20؛ نور / 35؛ عبس / 29؛ تین / 1.
4. عنب (مفرد)
اعناب (جمع)
انگور
ایتالیایی aeino, uva
روسی vinogard
Vitis vinifera linn
از تیره vitaceae رَزها
بقره / 266؛ «مِن نَخِیلٍ وَأَعْنَابٍ»
انعام / 99؛ رعد / 4؛ نحل / 11 و 67؛ اسراء / 91؛ كهف / 32؛ مومنون / 19؛ یس / 34؛ نبأ / 32؛ عبس / 28.
5. رمّان
انار
از تیره Punicaceae انارها
Punica granatumlinn
انعام / 99 و 141؛ «وَالرُّمَانَ مُشْتَبِهاً وَغَیْرَ مُتَشَابِهٍ»
رحمن / 68؛
6. تین
انجیر
Ficus – carica linn.
از تیره Moraceae گزنه
تین / 1؛ «وَالتِّینِ وَالزَّیْتُونِ»
7. سدرة ـ سدر
سدر: (مترجم)
سرو آزاد: (مولف)
از تیره Pinaceae مخروطیان
Cedrus libani loud
سبأ / 16؛ «وَشَیْ‏ءٍ مِن سِدْرٍ قَلِیلٍ»
نجم / 14؛ واقعه / 28.
8. أثل
گز
T. articulate vahls
از تیره گز‌ها Tamariscaceae -tamarisk aphylla (L)
سبأ / 16؛ «ذَوَاتَیْ أُكُلٍ خَمْطٍ وَأَثْلٍ وَشَیْ‏ءٍ مِن سِدْرٍ قَلِیلٍ»
9. خَمط
درخت مسواك ـ درخت اراك
از تیره اراكیها Salvadoraceae
Salvadora persica linn
سبأ / 16؛ «ذَوَاتَیْ أُكُلٍ خَمْطٍ وَأَثْلٍ»

10. كافور
حنا2
Lawsonia از تیره حنا Lythraceae inermislinn
انسان / 5؛ «كَانَ مِزَاجُهَا كَافُوراً»
11. زنجبیل
زنجبیل
Zingiber officinale Rose
Zingiberceae زنجبیل‌ها
انسان / 7؛ «كَانَ مِزَاجُهَا زَنجَبِیلاً»
12. عدس
عدس
L. esculenta Moench Lens culinaris medic.
از تیره Leguminosae
بقره / 61؛ «وَفُومِهَا وَعَدَسِهَا وَبَصَلِهَا»
13. بصل
پیاز
Allium cepa linn.
از تیره Liliaceae سوسنی‌ها
بقره / 61؛ «وَفُومِهَا وَعَدَسِهَا وَبَصَلِهَا»
14. فوم
سیر، بلبوس (مترجم: بلیوس = موسیر)
Allium sativum linn
از تیره Liliaceae سوسنی‌ها
بقره / 61؛ « وَفُومِهَا وَعَدَسِهَا وَبَصَلِهَا»
15. قثّا
خیار
Cucumis mdovar. utilissimus Duthie & Fuller.
C. utilissimus. Roxb.
از تیره Cucurbitaceae از تیره كدوئیان
بقره / 61؛ «وَقِثَّائِهَا وَفُومِهَا»
16. طلح
اقاقیا یا موز3
از تیره Leguminosae پروانه آسایان
Acacia species
واقعه / 29؛ «وَطَلْحٍ مَنضُودٍ»
17. یقطین
كدو
L. valgaris seringe
از تیره Cucurbitaceae كدوئیان Lagenaria siceraria standle یا
صافات / 146؛ «وَأَنبَتْنَا عَلَیْهِ شَجَرَةً مِن یَقْطِینٍ»
18. خردل
اسپندان ـ خردل
از تیره Brassicaceae خردل
Brassica nigra koch
انبیاء / 47؛ «مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ»
19. ریحان
شاه اسپرغم ـ نازبویه
از تیره Lamiaceae نعناعیان
ocimum basilicum linn
رحمن / 12؛ «وَالْحَبُّ ذُو الْعَصْفِ وَالرَّیْحَانُ»
واقعه / 89؛
20. زقوّم
زقوّم
از تیره فرفیونها
Euphorbia resinifera berg.
اسراء / 60؛ «وَالشَّجَرَةَ الْمَلْعُونَةَ»
صافات /62 ؛ دخان / 43؛ واقعه/ 52.
21. ضریع4

غاشیه / 6؛ «لَیْسَ لَهُمْ طَعَامٌ إِلَّا مِن ضَرِیعٍ»
22. طوبی5

رعد / 29؛ «الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ طُوبَی‏ لَهُمْ»
23. شجره
درخت ـ شجر
انگلیسی tree
بقره / 35؛ «وَلاَ تَقْرَبَا هَذِهِ الشَّجَرَةَ»
اعراف / 19 و 20 و 22؛ ابراهیم / 24 و 26؛ نحل / 10 و 68؛ اسراء / 60؛ طه / 120؛ حج / 18؛ مومنون / 20؛ نور / 35؛ نحل / 60؛ قصص / 30؛ لقمان / 27؛ یس / 80؛ صافات / 62 و 64 و 146؛ دخان / 43؛ فتح / 18؛ رحمن / 6؛ واقعه / 72.
24. فاكهه ـ ثمر
میوه، ثمر
انگلیسی fruit
بقره / 22؛« فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ » و 25 و 126 و 155 و 266؛ انعام / 99 و 141؛ اعراف / 57 و 130؛ رعد / 3؛ ابراهیم / 32 و 37؛ نحل / 11 و 67 و 69؛ كهف / 34 و 42؛ مومنون / 19؛ فاطر / 27؛ یس / 35 و 57؛ صافات / 42؛ ص / 51؛ فصلت / 47؛ زخرف / 73؛ دخان / 55؛ محمد(ص) / 15؛ طور / 22؛ رحمن / 11 و 52 و 68؛ واقعه / 20 و 32؛ مرسلات / 42؛ عبس / 31.
25. ورق
برگ
انگلیسی leaf
انعام / 59؛ «وَمَا تَسْقُطُ مِن وَرَقَةٍ إِلَّا یَعْلَمُهَا»
اعراف / 22؛ طه / 121
26. حب
بذر ـ نحله
انگلیسی grain
بقره / 261؛ « كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنْبَتَتْ»
انعام / 59 و 95 و 99؛ انبیاء / 47؛ لقمان / 16؛ یس / 33؛ ق / 9؛ رحمن / 12؛ نبأ / 15؛ عبس / 27.
27. ذرع
زراعت
انگلیسی agriculture – crop
انعام / 141؛ «وَالزَّرْعَ مُخْتَلِفاً أُكُلُهُ»
نحل / 11؛ كهف / 32؛ شعراء / 148؛ سجده / 27؛ زمر / 21؛ دخان / 26؛ فتح / 29.
28. ابّاً
گیاه
انگلیسی fodder
عبس / 31؛ «وَفَاكِهَةً وَأَبّاً»
29. قضب ـ بقل
سبزی ـ رستنی
vegetables
بقره / 61؛ «مِنْ بَقْلِهَا وَقِثَّائِهَا»
30. نبات
نبات
انگلیسی plant - vegetation
بقره / 61؛ «مِمَّا تُنْبِتُ الْأَرْضُ»
آل عمران / 37؛ انعام / 99؛ اعراف / 58؛ یونس / 24؛ حجر / 19؛ نحل / 11؛ كهف / 45؛ طه / 53؛ حج / 5؛ مومنون / 20؛ نحل / 60؛ لقمان / 10؛ یس / 36؛ صافات / 146؛ ق / 7 و 9؛ حدید / 20؛ نوح / 17؛ نبأ / 15؛ عبس / 27.
یادآوری: در كتاب مذكور مواردی از آیات نام برده شده بود كه نام میوه یا گیاهی در آیه نیافتیم لذا حذف كردیم.
و در برخی موارد هم عین لفظ میوه یا گیاه در آیه نبود، بلكه از محتوای كلام و تفسیر آیه، گیاه یا میوه بدست می‌آید. (مانند: نحل / 65) لذا این موارد را هم ما در فهرست نیاوردیم.

1 . در این مجموعه از كتاب «گیاهان در قرآن» ـ از محمد اقتدار حسین فاروقی، ترجمه‌ی احمد نمایی، آستان قدس رضوی، چاپ اول، 1374 استفاده كردیم.
2 . مولف «كافور» را به معنای «حنا» دانسته است و از صفحه 71 تا 73 برای آن به تفصیل استدلال كرده است، ولی مترجم در پاورقی ص 73 به صورت خلاصه آنرا رد می‌كند. (ر.ك: همان)
3 . مترجم: نویسنده، «طلح» را «اقیاقیا» دانسته نه «موز»، و دلایل آنرا نیز ذكر كرده است. (ر.ك: همان)
4 . ترجمه‌ی عبدالمحمد آیتی، سروش، تهران، 1367، آنرا به معنای خار گرفته است ولی برخی مترجمان آنرا «كاكتوس» معنا كرده و برخی دیگر آن را اشاره به «جلبك دریایی» می‌دانند. (ر.ك: همان، ص 113)
5 . طوبی ممكن است بهشت باشد، ممكن است درختی با شكوه در بهشت و ممكن است نام دیگری برای «سدر» باشد. (ر.ك: همان، ص 115)